📍 Geghard, prowincja Kotayk
Geghard („Świętej Włóczni") to jeden z najbardziej niezwykłych zabytków chrześcijaństwa. UNESCO od 2000. Część kompleksu wybudowana klasycznie (kamień), część wykuta w monolitycznym klifie. IV-XIII wiek.
Historia: założony przez Grzegorza Oświeciciela w IV wieku. Rozbudowa XIII w. przez rodzinę Prosz. Nazwa: dawniej przechowywano tu włócznię, którą rzymski żołnierz Longinus przebił Chrystusa (dziś w Watykanie/Wiedniu — legenda).
Kompleks:
- Główny kościół Katoghike (1215) — kryty ciemnym bazaltem
- Zhamatun (przedsionek pogrzebowy, wykuty w skale, 1215) — akustyka niezwykła, chóry brzmią jakby były w wielkiej sali
- Awazan (kaplica źródła świętego, wykuta w skale, XIII w.) — pod ziemią, święte źródło do dziś płynie
- Grób książąt Prosz — pod główną nawą
Wnętrze wykutych w skale komór: mroczne, chłodne, akustyczne. Msze do dziś (niedziele 10:00).
Bilet: bezpłatny (donacje). 40 km z Erywania (45 min taksówką).